Từ điển gọi vốn · Cổ phần và pha loãng
Chia cổ phần đồng sáng lập
Cách phân chia quyền sở hữu giữa những người cùng lập công ty.
Nói ngắn gọn
Chia cổ phần đồng sáng lập là quyết định phân chia quyền sở hữu giữa những người cùng lập công ty. Đây là quyết định khó đảo ngược nhất trong năm đầu tiên, và cũng là nguyên nhân tan rã phổ biến nhất của nhóm sáng lập.
Sáu yếu tố nên cân nhắc
Mức độ toàn thời gian. Người nghỉ hẳn việc cũ đang đánh cược nhiều hơn hẳn người làm buổi tối. Đây là yếu tố nặng nhất.
Chuyên môn trong ngành. Người có tám năm kinh nghiệm đúng lĩnh vực rút ngắn được rất nhiều thời gian thử sai.
Trách nhiệm đang gánh. Ai là người ra quyết định cuối cùng và chịu trách nhiệm khi hỏng việc.
Rủi ro và thu nhập đã đánh đổi. Người bỏ mức lương cao để tham gia đang trả một cái giá thật.
Vốn đã bỏ vào. Tiền mặt đưa vào công ty nên được ghi nhận, nhưng thường không nên là yếu tố lớn nhất.
Ý tưởng ban đầu. Đáng ghi nhận, nhưng ít hơn nhiều so với mức người nghĩ ra ý tưởng thường mong đợi.
Chia đều có sai không
Không sai, nếu đóng góp thực sự tương đương và có thoả thuận vesting đi kèm. Nhiều công ty thành công chia đều từ đầu.
Vấn đề nằm ở chia đều mà không vesting. Khi một người rời đi sau vài tháng, họ vẫn giữ nguyên phần của mình, và công ty gần như không gọi được vốn nữa. Đây là mô hình đổ vỡ phổ biến nhất của nhóm sáng lập lần đầu.
Chia đều cũng khó khi có người toàn thời gian và người bán thời gian. Lúc ký thì ai cũng vui vẻ; sau mười hai tháng, người làm mọi việc sẽ bắt đầu tính toán.
Sai lầm thường gặp
Hoãn cuộc nói chuyện. Càng để lâu càng khó, vì tới lúc đó mỗi người đã có kỳ vọng riêng trong đầu mà không nói ra.
Chia theo cảm tính rồi không ghi lại lý do. Sáu tháng sau khi có bất đồng, không ai nhớ vì sao lại là con số đó.
Cho người nghĩ ra ý tưởng phần lớn nhất. Phần lớn giá trị được tạo ra trong lúc thực thi, không phải lúc nghĩ ra.
Quên người sẽ tham gia sau. Nếu biết sắp có một người quan trọng vào, hãy để dành phần cho họ ngay từ đầu.
Công cụ liên quan
Câu hỏi thường gặp
Nên chia cổ phần vào lúc nào?
Càng sớm càng tốt, ngay khi nhóm đã xác định sẽ làm cùng nhau. Kèm vesting để cơ chế tự điều chỉnh nếu có người rời đi.
Người vào sau nên nhận bao nhiêu?
Tuỳ mức độ đóng góp và thời điểm. Người vào khi sản phẩm đã chạy và có doanh thu nhận ít hơn hẳn người có mặt từ ngày đầu, vì rủi ro họ nhận đã thấp hơn.
Có nên chia lại nếu thấy tỷ lệ ban đầu không hợp lý?
Có, và nên làm sớm khi giá trị công ty còn thấp. Càng để lâu thì việc chia lại càng khó về cả tâm lý lẫn thủ tục pháp lý.
Nội dung mang tính tham khảo, không phải tư vấn đầu tư hay tư vấn pháp lý.